Değişimin ve gelişimin süreklilik arz ettiği ve tarih boyunca insanlığın bu değişime ve gelişime ayak uydurmaya çalıştığı süreçler hep olmuştur. Olmaya da devam edecektir. Bu tecrübe ve bilgi birikimi insanlığın ortak aklı (malı) olarak günümüze kadar gelmiştir. Elde edilen birikim ve tecrübenin katkısı ile günümüzün önemli gelişmeleri arasında teknolojik gelişmeler yerini almıştır.
Teknoloji kavramı, kullanılan yere göre farklı anlamlar sergilese de hayatımızın her alanında (ekonomik, sosyal, siyasal, eğitim vb.) çözümler üretip kolaylıklar sağlayan, makine-teçhizat, yol-yöntem, yazılım ve donanım gibi araçlar ile süreç ve sistemlerin kullanılması olarak da tanımlanabilir.
İnsanın eşya ile münasebeti arttıkça, teknoloji kullanımı kaçınılmaz hal alabilmektedir.
Eğitim alanında teknoloji kullanımı, eğitim yönetiminde teknoloji kullanımı ve eğitimde teknoloji kullanımı olmak üzere iki ana başlıkta değerlendirme yapılabilir.
Eğitim yönetiminde teknoloji kullanımı; yönetimsel iş ve işlemlerin planlanması, hedeflerin belirlenmesi ve bu hedeflere ulaşmak için teknolojik araçlar ve sistemlerin kullanılması olarak ifade edilebilir. Eğitim yönetiminde teknoloji, yöneticiler tarafından olabildiğince kullanılabilmelidir. Teknoloji kullanımı ile, idari iş ve işleyişler daha sistematik, verimli ve etkin bir hal almış olacaktır.
Teknolojinin eğitim yönetiminde ve yöneticiler tarafından kullanılması, zaman yönetimi ve işgücü tasarrufu açısından, sevk ve idare edilen kurumlara olumlu yönde katkı sağlayacaktır. Kurum kültürü, kurum kimliğinin oluşması, kurumsal tecrübe ve kurumsal hafızanın oluşması gibi, kurumsallaşmayı oluşturan unsurlar, eğitim yönetiminde teknolojinin kullanılması ile kalıcı hale gelir. Aynı zamanda kurumların dijitalleşme süreci, kullanılan teknolojiler ile bilinçli bir şekilde oluşacak ve sürekliliği sağlayacaktır.
Elektronik ortamda haberleşmeler, elektronik kayıtlar, tanıtım reklam ve pazarlamanın elektronik ortamlarda yapılması, bilgi ve belgelerin elektronik ortamda depolanması, idari talep ve cevapların yer aldığı hizmetlerin teknoloji ile buluşması toplam kalite yönetiminin verimliliğini arttıracak ve uygun çözümler üretebilme imkânı sunacaktır. Teknoloji, yönetim ve kurumsal işletme sistemlerini iyileştirmeye yardımcı olmakla beraber yöneticilere de ayrı bir güç/özgüven verebilecektir.
Yirmibirinci Yüzyıldaki teknolojik gelişmeler, eğitimin yöntem ve içeriklerinde değişiklikler meydana getirmiştir. Teknoloji kullanımı ile, öğrenme becerileri ve eğitim yöntemleri çeşitliliği artmıştır. Farklı eğitim yöntemlerine ve çeşitli dijital içeriklere ulaşmayı mümkün kılmıştır.
Teknoloji, öncellikle dezavantajlı kişi ve grupların eğitim materyallerine, eğitim içerikli dijital platformlara ve kaynaklara ulaşımını kolaylaştırmıştır. Eğitim teknolojileri kullanılarak, kişiye has eğitim planları ve çözüm yolları üretilebilmektedir. Sanal teknolojiler aynı zamanda öğrenme süreçlerini cazip hale getirmektedir. Kişinin hazırlıklı olması, eğitim ortamına katkı sunması ve etkileşimini sağlayacaktır.
Günümüz eğitim teknolojileri ile ölçülebilir verilere ulaşmak mümkündür. Veri analizleri, performans takipleri, ölçme ve değerlendirmeler etkin ve verimli yapılabilmektedir. Eğitim süreçlerinin teknoloji ile desteklenmesi, eğitimi alacak kişiyi veya kişilerin geleceğe hazır olmasına yardımcı olacaktır. Olası zorlukları aşmaya yardımcı olmakla beraber, kişiyi donanımlı hale getirebilmektedir. Bu sayede kişi, bulunduğu yerin sınırlarını veya sınırlandırmaları aşıp farklı dijital dünya pencerelerinden bakma becerisini elde edebilir.
Yukarıda sayılan bazı faydaların yanında, teknoloji kullanımı ile kimi zararlardan ve risklerden kaçınmak da zor olacaktır. Teknolojinin eğitimde kullanılması önemli olmakla birlikte, doğru kullanılmadığında geri dönülemez sonuçlar meydana getirebilmektedir. Eğitimde teknolojinin gereğinden fazla kullanılması bağımlılık getirebilir. Bağımlılık durumu, kişinin fiziksel ve sosyal hareketliliğini azaltmakta, ayrıca zihinsel problemlere de yol açabilmektedir.
Eğitim teknolojilerine ulaşmada ve erişmede herkesin aynı imkana sahip olmaması, eğitimde adalet ve fırsat eşitliği ilkesini zedeleyecektir.
Eğitimde kullanılan teknolojik materyaller, dijital ortamlar beraberinde kişisel veri gizliliği ve güvenliği riskini getirmektedir. Verilerin depolanması, korunması ve dijital güvenlik önlemlerin alınması önemlidir.
Teknolojiye uyum sağlayamayan kişi ve kurumlar, güncel eğitim kalitesini yakalamada geri kalabilir.
Sonuç olarak gelinen noktada, hayatın neredeyse her alanında olduğu gibi eğitim alanında da teknolojinin etkisi ve kullanımı kaçınılmaz olmuştur. Bununla beraber teknoloji kullanımı, maksadı aşmayacak bir şekilde ve sınırlı bir zamanda olmalıdır. Bağımlılık meydana getirmeyecek, fiziksel ve zihinsel problemlere yol açmayacak bir şekilde, doz aşımının olmadığı bir kullanım daha sağlıklı olacaktır.
Teknoloji kullanımı, amacı gerçekleştirmek için bir araçtır. Doğru veya iyi niyetle kullanıldığında hedefe ve amaca götürebilmekte, yanlış veya kötü niyetle kullanıldığında istenmeyen sonuçlar meydana getirebilmektedir. Dolayısı ile teknoloji ile eğitim-öğretim yapıldığında, teknolojiyi kullanacak kişilerin, bu alanda kendilerine rehberlik yapabilecek yeterliliğe sahip, uzman kişiler tarafından yardım almaları önem arz etmektedir.
Mehmet Zahit Özkan
